کاخ موزه نظامی انزلی تماشاگه تاریخ
ساختمان این کاخ را که همچون مروارید سپیدی در میان درختان سبز ماگنولیا ، نارنج و کاج ها و سروهای ارزشمند کهنسال در کنار دریا قرار دارد معماران و مهندسان با ذوق ایرانی در سالهای 1308 تا 1314 یعنی در زمان رضا خان بنا فنهادند .
این موزه گنجینه ای از معماری ُ هنر و صنعت مردمان با فرهنگ این سزمین است.

* معماری
بنای این عمارت که به کاخ میان پشته معروف بوده از معماری منحصر به فرد و ارزشمندی برخوردار است .
ساختمان در دو طبقه با یکهزار و 168 متر مربع زیر بنا از سنگ و به صورت دو جداره ساخته شده تا ساکنان را از سوز و سرمای بادهای شمالی محفوظ بدارد .
طراح بنا برای این که رطوبت برخاسته از خزر در این عمارت ماندگار و موجب آزردگی نشود در اتاقها و حتی قسمت های بیرونی هواکش هایی با توری های فلزی تعبیه کرده است .
بنای کاخ از سمت جنوب دارای پنجره بزرگی با طرح خورشید است که با نخستین اشعه های صبحگاهی نور را به داخل کاخ میهمان می کند و از جانب شمال دارای دری بزرگ است که ما را مدهوش تماشای رقص مهتاب بر آب نیلگون خزر می سازد .
کاخ دارای یک سرسرای بزرگ با 11 اتاق و یک سالن پذیرایی است ، سقف همه اتاقها را گچ بری های ظریف و هنرمندانه زینت داده و کف اتاقها برای در امان ماندن از رطوبت زمین کف پوش چوبی شده ، پلکانی وسیع و زیبا بازدیدکنندگان را به طبقه بالا می رساند .
شومینه های بزرگ دیواری نیز برای گرما بخشی به ساکنان در دیوار اتاقها تعبیه شده است .
این کاخ زیبا درسال 1367 پس از مرمت توسط نیروی دریایی شمال ، به موزه نظامی تبدیل شد تا امکان بازدید عموم مردم از آن میسر شود .
با این همه زیبایی های معماری بنا و آثار به جا مانده همچنان وجهه غالب این کاخ موزه است .
*فن و صنعت
در حیاط عمارت ، ماکت یک ناو و چند تانک و توپ و سلاحهای سنگین و نیمه سنگین در بین درختان قرار داده شده تا ما را با برخی از سلاحهای قدیمی به کار گرفته توسط نیروی دریایی کشورمان آشنا سازد .
طبقه نخست کاخ به سلاحها و ادوات نظامی از زمان زندیه تا دوره رضا خان نظیر ششلولهای قدیمی طپانچه اعلام خطر و فیتیله ای ، کمان های جنگی اوایل قاجاریه و قمه های دوره زندیه و قاجاریه ، تفنگهای بزرگ قلعهای ، تفنگهای سنگ چخماق ، سپر و کلاهخود و نیزه و همچنین ابزار و سلاحهای دریانوردی ، لوازم غواصی مانند کپسول هوا وسایل مکشوفه دریایی مثل قطب نمای مغناطیسی و انواع ماسک های غواصی و انواع دوربین های عکاسی زیرآبی ، ماکتهایی از ناوهای جنگی ، تابلوی انواع گره های دریایی و سکان کشتی اختصاص داده شده است .
طبقه دوم بنا بیشتر وجهه کاخ بودن خود را حفظ کرده و در آن برخی از اشیای به جا مانده مورد استفاده در کاخ نظیر میز کار رضا خان با پایه هایی به شکل چهار شیر نشسته ، رادیو ضبط مبله ای که هیتلر به وی هدیه داده بود ، چلچراغ تراشیده از چوب یک پارچه و بوفه و مبلمان چوبی منبت کاری شده قرار دارد .
سالن پذیرایی با لوستری بزرگ و زیبا ، میز نهارخوری 14 نفره ، بوفه و ظروف زیبای چینی و بلورین از بخشهای باشکوه و دیدنی این کاخ موزه است .
در راهروهای باریک طبقه بالای کاخ نیز گلدانهای چینی ، شمعدانها و قدح و ساعت های عتیقه درون ویترین به نمایش گذاشته شده است .
یک تمساح تاکسی درمی شده از جمله هدایایی است که به رضا خان داده شده بود و اکنون درون یکی از این قفسه ها با چشمانی خیره و دهانی باز تماشاگران ایرانی را می نگرد .
*هنر
چند تابلوی نقاشی از هنرمندان ایرانی و خارجی نیز در این کاخ موزه به چشم می خورد ، در این میان تابلوی کبک آویز اثر کمال المک ، تابلوی مهرمادری از یک نقاش آلمانی مربوط به سال 1870 میلادی و تابلوی پرنده ای نقش زده شده توسط ناصرالدین شاه نیز از آثار دیدنی به نمایش گذاشته شده است .
این کاخ موزه که در سالهای 1380و 81 به دستور فرماندهی نیروی دریایی و زیر نظر سازمان میراث فرهنگی مرمت و تعمیر شد هر ساله تماشاگه صدها و هزاران نفر از دوستداران فرهنگ و هنر و تاریخ از گوشه و کنار ایران و جهان است .
مدیر کاخ موزه نظامی انزلی به خبرنگار ایرنا گفت : پارسال حدود 50 هزار نفر از این موزه دیدن کردند .
ˈ حسن صاحبی ˈ اظهار کرد : معماری بنا برای اغلب گردشگران به ویژه خارجی ها بسیار جالب است .
به گفته وی از جمله آثار تاریخی موجود در کاخ موزه می توان به زره جنگی فتحعلیشاه ، لباس نظامی رضاخان ، تابلوی کمال الملک و ناصرالدین شاه ، رادیوگرام اهدایی هیتلر به رضاخان و وسایل شهید بایندر اشاره کرد .
ساعت کار موزه از 9 صبح تا 13 و 30دقیقه و 15 تا 20 است ، دیدارکنندگان با خرید بلیت به قیمت یکهزار و500 تومان می توانند ساعتی را به تماشای تاریخ و فرهنگ و هنر بپردازند .
در حیاط این کاخ موزه نیز چایخانه زیبای سنتی ، عکاسخانه ای با لباس محلی ، محوطه بازی بچه ها و توقفگاه برای دیدار کنندگان در نظر گرفته شده است .
در دیدار از شهر ساحلی انزلی تماشای این کاخ موزه زیبا در نزدیکی پل تاریخی غازیان با منظره دریا و تالاب را از دست ندهید.